Reflectie op Klöpping × Scherder door Simon Buil (Data-analist bij Online Dialogue)

AI beïnvloedt hoe we leren, werken en denken, maar maakt het ons uiteindelijk slimmer of juist dommer? Tijdens een debat in het DeLaMar Theater gingen Alexander Klöpping en Erik Scherder hierover de discussie aan. Twee experts met twee totaal verschillende perspectieven. Onze data-analist Simon Buil was erbij en geeft een reflectie op de vier thema’s die centraal stonden.

1. Luiheid in onderwijs en de impact op het brein

Erik Scherder trapte af met een mini-hoorcollege over wat er gebeurt als we te veel gemak toelaten.
Volgens hem leidt “lui” gedrag, bijvoorbeeld opdrachten door AI laten oplossen, tot:

• verslechterde cognitie
  
• meer negatieve emoties
  
• een verhoogde kans op diverse mentale en fysieke klachten
  

Kortom: we moeten moeite blijven doen, anders gaat het brein achteruit.

Klöpping kijkt daar heel anders naar. Volgens hem ligt het probleem niet bij de student, maar bij onderwijs dat niet meebeweegt. Hij schetste een toekomst waarin elke student een persoonlijke robotdocent heeft, waardoor leren juist rijker wordt.

Hoe zien we dit bij Online Dialogue:
De spanning tussen gemak en inspanning herkennen we ook in organisaties. Tools als AI kunnen enorm helpen, maar alleen als mensen kritisch blijven denken en snappen wanneer ze AI moeten inzetten en wanneer niet. In experimenteren blijft dit essentieel: toetsen, valideren en blijven leren.

2. AI helpt alleen de ‘happy few’ of toch niet?

Scherder begint de tweede stelling stevig: AI dreigt vooral mensen te helpen die al digitaal vaardig zijn. Wie minder tech-savy is, verliest aansluiting op de arbeidsmarkt.

Zijn zorg: Als je AI niet leert gebruiken is er straks geen kans meer op de banenmarkt.

Klöpping snapt helemaal waar Scherder op doelt, maar ziet het nog net rooskleuriger in. Net zoals iedereen ooit moest leren werken met e-mail, Excel en Drive, wordt AI simpelweg de volgende basisvaardigheid. Niet iedereen omarmt het tegelijk, maar uiteindelijk wordt het de nieuwe normaal.

Vanuit Online Dialogue:
Nieuwe technologie vergroot niet automatisch de kloof maar wél als organisaties er geen aandacht aan besteden. Teams moeten leren werken met AI, oefenen, fouten maken en ontdekken waar het waarde toevoegt.

Dat is precies waarom we bij OD geloven in dat je door te testen ontdek je wat werkt, voor wie, en wat de echte impact is op gedrag.

3. Brainrot: maakt AI media nog verslavender?

Een thema dat bij het publiek herkenning opriep. Scherder stelde dat AI-gegenereerde video’s ultiem verslavend worden: snel, prikkelrijk, eindeloos. Sommige jongeren zitten nu al 7 uur per dag op TikTok, AI maakt dat volgens hem alleen maar erger.

Klöpping vindt dat te kort door de bocht. Volgens hem is het verdienmodel van platforms het echte probleem. Voor AI waren Instagram en TikTok ook al gevuld met brainrot-content. AI verergert het misschien, maar het systeem stuurt erop.

Reflectie vanuit Online Dialogue:
Het maken van online content is met AI een stuk eenvoudiger geworden. Met één prompt staat er in minuten een video of afbeelding klaar. Maar de echte vraag is: werkt deze content ook voor je gebruikers?

De kwaliteit van veel AI-gegenereerde video’s is op dit moment nog laag. Daarmee kan het je reputatie net zo makkelijk schaden als verbeteren. Tegelijkertijd is de verwachting dat deze technologie snel beter wordt en daarmee ook bruikbaarder.

4. Menselijke aanraking en sociale verbinding blijven cruciaal

In het vierde thema benadrukte Scherder opnieuw het belang van menselijke nabijheid.
Onze hersenen floreren door:

• echte aanraking
  
• fysieke aanwezigheid
  
• persoonlijke gesprekken
  

AI kan dat volgens hem niet vervangen en hij ziet daardoor veel risico’s bij de toenemende maten van synthetische relaties.

Klöpping ontkent dat niet, maar ziet AI wel als aanvulling. Sommige mensen zijn nu al eenzaam. Voor hen kan AI ondersteunend zijn, niet als vervanging van mensen, maar als extra laag van interactie.

Reflectie vanuit Online Dialogue:
Technologie kan veel, maar menselijkheid blijft centraal. Ook in digitale producten draait het uiteindelijk om vertrouwen, empathie en gedrag. Zoals Lotte Cornelissen tijdens Dialogue Donderdag benadrukte: je kunt technologie alleen zinvol inzetten als je begrijpt welk gedrag je ermee raakt. Zonder dat inzicht bouw je sneller features dan dat je problemen oplost.

Simons conclusie

Voor Simon voelde het debat niet als een of/of-discussie.
Hij was het eens met Scherder dat:

• we actief moeten blijven
  
• kritisch moeten blijven denken
  
• echte sociale verbinding essentieel blijft

Maar hij herkende zich ook in Klöppings perspectief: AI is een nieuw stuk gereedschap dat  we nog slecht gebruiken. De potentie is enorm als we leren hoe we het inzetten. En precies dat is de kern: AI maakt ons niet dommer of slimmer. Hoe we het gebruiken bepaalt de uitkomst. Experimenteren helpt daarbij: het geeft organisaties de ruimte om technologie verantwoord, slim en mensgericht in te zetten, stap voor stap, met echte gedragsdata als leidraad.

Boektips:

• Erik Scherder – Liever lui dan moe
• Thijs Launspach – Smartphonevrij opgroeien (uitgegeven door Alexander Klöpping)
• Ethan Mollick – Co-intelligentie (uitgegeven door Alexander Klöpping)